Zdjęcie: GeoCmentarz
Ignacy Ebertowski
Pola aktywności: Inżynier
Data urodzenia: 1787
Data śmierci: 1827-04-11
Biografia
Urodził się w Warszawie w parafii św. Krzyża jako syn Wojciecha i Felicjanny (Felicissimy) Ebertowskich.
Praktykę zawodową Ignacy Ebertowski rozpoczął zapewne jeszcze w Księstwie Warszawskim po ukończeniu jednej ze szkół departamentowych księży pijarów funkcjonujących wówczas w Warszawie, gdzie kładziono duży nacisk na nauki ścisłe. Uzyskanie posady publicznej w Królestwie Polskim wiązało się z koniecznością zdania egzaminu przed specjalną komisją utworzoną w 1817 r. przy Radzie Ogólnej Budownictwa, Miernictwa, Dróg i Spławów. Kandydat na przyszłego urzędnika musiał się okazać świadectwem szkolnym, złożyć oświadczenie o odbytej dwuletniej ciągłej pracy oraz przedstawić wyciąg „dzieł przez siebie popełnionych”. Ebertowski musiał spełnić wszystkie te warunki i zdać egzamin, skoro został zatrudniony w Inspektoracie Dróg i Mostów w Radomiu jako inżynier wojewódzki. W 1818 r. inżynier Ebertowski opracował pierwszy plan Radomia. Stał się on podstawą do dalszych prac urbanistycznych mających na celu scalenie wszystkich części miasta w jedną strukturę. Po niewielkich korektach Józefa Sadkowskiego, budowniczego województwa sandomierskiego, plan ten został zatwierdzony przez Radę Administracyjną Królestwa Polskiego w 1822 r. i był fundamentem późniejszych przeobrażeń urbanistyczno-własnościowych Radomia. W latach 1821-1826 Ignacy Ebertowski sporządził wiele innych planów i pomiarów. Był autorem pierwszego projektu regulacji koryta rzeki Mlecznej i Potoku Południowego (1823), a także planu Zwolenia (1820), planu Skaryszewa (1822) i projektów „dworków miejskich” w Ostrowcu Świętokrzyskim. W 1822 r. wykupił plac przy ul. Lubelskiej i wybudował dom według własnego projektu.
Miał siostrę Mariannę Bauman, braci Franciszka i Józefa oraz rodzeństwo przyrodnie – Ferdynanda i Konstancję Szczygielską.
W Radzyniu Podlaskim, 8 września 1818 r., zawarł związek małżeński z Franciszką Żółtowską (1795-1887), urodzoną w Soboniu, córką Tomasza i Marianny.
Zmarł bezdzietnie i został pochowany na starym cmentarzu Radomia przy dawnym Trakcie Starokrakowskim (obecnie ul. Bolesława Limanowskiego, kwatera 4A/9/12, nr grobu 7352).
W testamencie połowę nieruchomości zapisał żonie Franciszce, a drugą połowę swojemu rodzeństwu.
Bibliografia
Źródła archiwalne:
Archiwum Państwowe w Lublinie, zespół 1908: Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Radzyniu, seria 1: Akta cywilne, sygn. 28: Księga małżeństw 1818, s. 37-38 (akt nr 53).
Archiwum Państwowe w Radomiu [dalej: APR], zespół 1: Akta miasta Radomia, seria 1.1: Wydział Administracyjny, sygn. 453: Księga ludności stałej m. Radomia 1866, 141-187, k. 28.
APR, zespół 156: Akta Stanu Cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej św. Jana w Radomiu, seria 1: Księgi metrykalne, sygn. 8: Duplikat parafij Katolickiej Radom z r. 1827, s. 280 (akt nr 108).
Opracowania, prasa itp.:
Czochański M., Geodezja w budowie dróg bitych, wodnych i żelaznych Królestwa Polskiego, Kutno 2020, s. 31.
Kalinowski W. Rozwój przestrzenny, [w:] Urbanistyka i architektura Radomia, red. W. Kalinowski, Lublin 1979, s. 115.
Kuncewicz G., Grób Ignacego Ebertowskiego i rodziny Miedzińskich (tekst niepublikowany, 24 marca 2009 r.)
Latawiec K., Piątkowski S., Dzieje Radomia, t. 2: 1795-1915, Radom 2023, s. 414 (mapa).
Marcinkowski S., Miasta Kielecczyzny: Przemiany społeczno-gospodarcze 1815-1869, Warszawa-Kraków 1980, s. 75.
Orzechowski J., Ustrój administracyjny, [w:] Radom. Dzieje miasta w XIX i XX w., red. S. Witkowski, Radom 1985, s. 27.
Schiller J., Warszawskie rządowe szkoły średnie w latach 1795-1862, „Rozprawy z Dziejów Oświaty” 1994, T. XXXVI, s. 49-50.
Szczepański J., Architekci i budowniczowie. Materiały, [w:] Kielecki Słownik Biograficzny, Warszawa-Kraków 1990, s. 49.
Tomczyk C., Ulica Lubelska (dziś Żeromskiego) i jej mieszkańcy w latach 1815-1862, „Biuletyn Kwartalny Radomskiego Towarzystwa Naukowego” 1996, T. XXXI, z. 1-4, s. 143.
Znani i nieznani radomianie. Ścieżka edukacyjna, cz. 1, opr. J. Wieczorek, Radom 2012, s. 20 [hasło: 25. Grób Ignacego Ebertowskiego i rodziny Miedzińskich].
Autor: Janusz Wieczorek
